Võ cổ truyền Việt Nam: Xà Quyền

Xà quyền được biết đến như bộ môn võ thuật với các đường quyền của rắn bao gồm các kỹ năng săn mồi và đánh bắt con mồi. Loại hình võ này đã thêm vào các tư thế võ đặc biệt vào kho tàng võ thuật Việt Nam.

Ở Việt Nam có rất nhiều trường dạy võ thuật và sở hữu kỹ thuật Xà Quyền cực đỉnh. Sư phụ Đặng Tâm Thuận tại trung tâm võ thuật Bình Định đang huấn luyện cho tài năng trẻ Hà Nội nói rằng những trường võ tại phía Bắc như Nam Hồng Sơn, và Sơn Đông Không Động và những sư phụ ở khu vực miền núi phía Bắc như Tuyên Quang, Cao Bằng, và Lạng Sơn sở hữu những bài Xà Quyền rất độc đáo. Tại khu vực miền Trung, Xà Quyền nổi tiếng trong giới võ thuật Bình Định. Bên cạnh đó, những trường võ tại phía Nam đã phát triển Xà Quyền một cách mạnh mẽ.

Dựa vào ý kiến của những nhà nghiên cứu về võ thuật, rắn là loài động vật gây sự khiếp sợ đến muôn loài với các khả năng đặc biệt mà các loài động vật khác không có. Khi rắn nằm yên để quan sát con mồi nó gần như không chuyển động tựa như rắn đã chết, tuy nhiên nó vồ lấy con mồi rất nhanh với chuyển động chuẩn xác và nhạy bén. Rắn có những tuyệt chiêu tấn công như mổ, nhả độc, cắn con mồi, quấn con mồi với thân hình mềm dẻo và vẫy đuôi đập con mồi. Tất cả các chiêu thức trong Xà Quyền bao gồm những chiến thuật phản công bằng việc áp dụng 3 yếu tố gọi là Thân Pháp, Thủ Pháp và Bộ Pháp.

Sức mạnh của Xà Quyền là những đòn tấn công bất chợt sử dụng lòng bàn tay, và đầu ngón tay giống chuyển động mổ và cắn của rắn. Xà quyền sử dụng cả hai tay như hai đầu rắn để mổ, đẩy, đả kích, chọc, đỡ, vồ bắt, kéo và cột đối thủ. Có vài cách đánh bằng việc dùng các ngón tay như ‘Xà vương xuất động’ (sử dụng ngón tay trỏ và ngón giữa như lưỡi rắn chỉ thẳng trong khi những ngón khác khóa chặt và đánh vào điểm yếu của cơ thể đối phương như mắt hay cổ họng), ‘Thanh xà tọa thủ’ (sắp xếp các ngón tay như đầu rắn hổ mang và cánh tay hướng đến mục tiêu là mắt và cổ họng đối thủ), và ‘Thủy xà thượng điêu’ (ấn mạnh đầu 5 ngón tay vào cổ họng và vùng dưới cánh tay đối thủ). Vì vậy, phương thức của xà quyền yêu cầu người học phải tập luyện chăm chỉ và nỗ lực để thần thục những hành động di chuyển như Thủ chỉ pháp (ngón tay), Thiết xa chưởng (bàn tay), Bích hổ công (lòng bàn tay) và Nhuyễn cốt công (gân và xương cổ tay).

Xà quyền hầu hết được truyền miệng và qua hàng trăm năm những bài tập xà quyền dần bị rơi vào quên lãng. Mỗi bài tập được dạy, học và phát triển tùy theo từng trường phái. Tuy nhiên, có sự so sánh giữa xà quyền và các loại võ thuật khác, kỹ thuật Xà quyền đòi hỏi kĩ thuật cao hơn. Vì nó đòi hỏi trong cương có nhu, trong động có tĩnh, thân pháp uyển chuyển, hoạt bát, đôi mắt tinh tường và nhanh nhạy, tấn công và phòng thủ nhanh chóng. Những bài tập về cơ, khớp, xương và các cách thức ra đòn trong bộ môn võ này giống như dáng điệu của những con rắn rất phù hợp với vóc dáng nhỏ bé nhưng đầy uyển chuyển của người dân châu Á nói chung và người Việt nói riêng.

Với tư thế đầy tính nghệ thuật, xà quyền là một bộ môn võ độc đáo tại các lớp dạy võ truyền thống ở Việt Nam. Sự phổ biến của Xà quyền và việc trao đổi giữa các lớp võ thuật được cho là cần thiết để bảo tồn những môn võ thuật độc đáo này.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *